O autorze
Spoglądam na otaczający świat z psychologicznego punktu widzenia. Jestem Polakiem mówiącym i myślącym w ośmiu językach, dzięki czemu analizuję rzeczywistość z szerokiej perspektywy. Czerpię od innych to, co najlepsze w człowieku i przekazuję dalej. Jaki jestem? Zakochany w życiu. Czego pragnę? Aby każdy z nas stworzył takie życie, w jakim jest najlepszą wersją siebie, ma czego pragnie, pomaga innym i zmienia świat.

10 inspirujących cytatów, które skrywają dojrzałe podejście do życia

Gdyby zapytać przeciętnego człowieka, czy wie, jak należy schudnąć, zapewne odpowiedziałby prawidłowo: odpowiednio się odżywiać i uprawiać sport. Gdyby zrobić statystyki nadwagi w jego kraju (np. USA), okazałoby się, że znacznie więcej ludzi ma odpowiednią wiedzę na temat odżywiania, niż cokolwiek z tą wiedzą robi – nie umieją oni bowiem, z różnych powodów (motywacyjnych, organizacyjnych, emocjonalnych), przełożyć tych informacji na praktykę. Z inspirującymi cytatami jest podobnie – większość ludzi zgodzi się z ich treścią, część ich zainspiruje, część uzna je wręcz za truizmy, ale mało kto będzie zdawał sobie sprawę, jak długą drogę przebył ich twórca, zanim wypowiedział te słowa, a już zupełnie mało kto będzie umiał nimi żyć na co dzień. A ponieważ, idąc za mądrymi słowami: „Poznacie ich po ich owocach” (Mt 7, 20), dopiero po widocznych rezultatach można ocenić człowieka, do poniższych 10 inspirujących cytatów zostały dodane wyjaśnienia i przykłady praktycznego wdrożenia tych myśli w życie.

1.„Wybitne umysły są zawsze gwałtownie atakowane przez miernoty, którym trudno pojąć, że ktoś może odmówić ślepego hołdowania panującym przesądom, decydując się w zamian na odważne i uczciwe głoszenie własnych poglądów” – Albert Einstein



Każdy układ dąży do zachowania status quo (istniejącego stanu rzeczy), wyrównując w ramach normy działanie wszystkich jego elementów. Jeśli układem jest kultura, a jej elementami ludzie hołdujący określonym normom społecznym, to wszystkie koncepty wychodzące ponad tę normę będą stanowiły niebezpieczeństwo dla tego układu. Ponieważ każdy przejaw geniuszu zawsze sprzeciwia się zastanym zasadom gry, układ broni się, zwalczając ten geniusz.

Przykładów jest wiele: teoria Mikołaja Kopernika, opisana w dziele O obrotach sfer niebieskich, była początkowo traktowana jako absurdalna. Luter nazwał jej twórcę szaleńcem, zdradzającym Pismo Święte. Montaigne i Bacon odrzucili ją bez wahania. Kościół uznał, że jest ona sprzeczna z jego nauką, i dzieło Kopernika zostało umieszczone w 1616 r. w indeksie ksiąg zakazanych. Giordano Bruno, który uczynił ją podstawą swojej gnostyckiej filozofii, został za to spalony na stosie. Nikola Tesla, wynalazca prądu zmiennego, który wymyślił silnik elektryczny, baterię słoneczną i elektrownię wodną, był za życia nieuczciwie zwalczany przez konkurentów (np. Edisona), oszukiwany przez swoich sponsorów i zmarł w samotności w skromnym hotelu w Nowym Jorku. Ignacy Filip Semmelweis, który położył podwaliny pod antyseptykę, z powodu ataków lekarzy, którzy nie chcieli zaakceptować jego teorii, doświadczył załamania nerwowego i trafił do szpitala psychiatrycznego, gdzie popełnił samobójstwo.

Wszystkich tych ludzi łączą dwie rzeczy. Po pierwsze, wyprzedzili oni poziom intelektualny epoki, w której żyli, i byli mądrzejsi niż większość ludzi, wśród których przyszło im żyć. Po drugie, za życia byli zwalczani. Być może Ty, czytelniku, również jesteś kimś, kto stanie się wybitny. A jeśli tak, to na pewno masz pomysły, które sprzeciwiają się zastanemu porządkowi rzeczy. Wypowiedź Einsteina wytłumaczy Ci, dlaczego i przez kogo jesteś atakowany, oraz pozwoli w trudnych chwilach z odwagą kontynuować zmianę świata.

2. „Istnieje różnica między znajomością drogi a podążaniem nią” – Morfeusz, bohater filmu Matrix



Dysonans między szkolnictwem publicznym a wymogami rynku jest wciąż ogromny. Potrafi konstruować jednostki świetnie znające wszystkie czasy w języku angielskim, które wstydzą się powiedzieć cokolwiek do obcokrajowca; psychologów, którzy znają większość teorii różnych szkół terapeutycznych, niebędących w stanie zmienić klientowi prostego przekonania; ekonomistów mających wiedzę o rynkach walutowych i zasadach rządzących gospodarką, którzy licho zarabiają; księży, którzy znają katechizm na pamięć, a krytykują z ambony tych, którzy mają inne niż oni poglądy polityczne. Jeśli coś umiesz, będziesz miał wyniki i to one staną się dowodem prawd przez Ciebie głoszonych, bo efektywność jest ich miarą. Jeśli znasz teorię, to jesteś dopiero na początku drogi. Słowa Morfeusza mają kluczowe znaczenie dla Polaków, wychowywanych w systemie przeteoretyzowanej edukacji, często nieprzystosowanej do wymagań rynku. Bo dopiero rynek sprawdza, czy podążamy drogą.

3. „Jeżeli idziesz przez piekło, nie zatrzymuj się, idź dalej. Wszystko się kiedyś kończy” – Winston Churchill



Jednym z największych ludzkich motywatorów jest nadzieja – przekonanie, że mimo niskiego prawdopodobieństwa zajścia określonych zdarzeń i tak będą miały one miejsce. Człowiek jej pozbawiony staje się apatyczny i przestaje podejmować działania zmierzające do osiągnięcia celu. Słowa Churchilla, wypowiedziane w trudnych dla świata okolicznościach wojny światowej, pozostają wciąż aktualne i dotyczą każdego trudnego przeżycia, którego doświadcza człowiek – choroby, rozstania, utraty pracy, bankructwa. Fakt przemijalności wszystkiego w trudnej sytuacji przychodzi w sukurs jako nadzieja – a wręcz pewność – że i obecna trudna sytuacja przeminie. To daje nadzieję, a ta motywuje do działania, co przekłada się na określone rezultaty.

4. „Po pierwsze, miej zdefiniowany, jasno określony cel (ideał, zadanie). Po drugie, zdobądź potrzebne zasoby by do niego dojść; wiedzę, pieniądze, materiały, metody. Po trzecie, skieruj wszystkie te zasoby na osiągnięcie celu” – Arystoteles



Bez celu jednostka działa reaktywnie – reaguje jedynie na zachodzące wydarzenia, bez tworzenia przyszłości. Taki człowiek nie będzie bogaty, co najwyżej – niebiedny. Nie stanie się zdrowy, ewentualnie będzie niechory. Nie zbuduje wyjątkowego związku, w najlepszym razie wyjdzie cało z kłótni. Planowanie celów jest kluczowym i niezbędnym zabiegiem każdego świadomie żyjącego człowieka, który chce osiągać określone rezultaty w zawodowym i prywatnym życiu. Wyznaczony cel wymaga podjęcia określonych działań, opartych za zasobach. Wprowadzając je w życie, należy brać feedback, czyli informację zwrotną, tak by ulepszać swoje działania. Arystoteles uczył tego ponad dwa tysiące lat temu. To oczywista prawda, tak więc nie powinno być ludzi, którzy nie planują swej pracy, małżeństwa, czasu wolnego. Nie powinno być nikogo, kto nie uczy się na błędach. A już na pewno nie powinno być tych, którzy mają pretensje do losu, rządu, szefa albo kogokolwiek innego, że im nie wychodzi.

Ale tak nie jest. Większość uważa, że za ich sytuację odpowiedzialni są inni, więc obwiniając ich, nie podejmują żadnych działań. W ten sposób koło frustracji i nieskuteczności się zamyka.

5. „Tysiącmilowa podróż zaczyna się od pierwszego kroku” – Konfucjusz

Apple przez pierwsze 20 lat działalności nie było liderem rynku. Pablo Picasso spędził długie lata, zanim zaczął eksperymentować ze stylem, z którym dziś jest najbardziej kojarzony – kubizmem. Coca-Cola miała swoje początki jeszcze w XIX w. Przeciętny wiek miliardera na świecie wynosi 63 lata. To wszystko pokazuje, że duże efekty wymagają czasu, a każdy z nich zaczyna się od małych, powtarzalnych działań. Przypadkowe, nagłe sukcesy, które same się przydarzają, występują rzadko, a konkretna, nastawiona na rezultaty praca przynosi wymierne korzyści dopiero po jakimś czasie. Jak twierdzi Malcolm Gladwell, autor książki Outliers (Poza schematem. Sekrety ludzi sukcesu), by mieć spektakularne wyniki (np. w sporcie) na poziomie globalnym, należy ćwiczyć ponad 10 000 godzin. Być może do zbudowania ogromnej firmy potrzeba następnych 20 lat, ale jeśli nigdy nie zaczniesz, to ta liczba nigdy się nie zmniejszy.

6. „Za dwadzieścia lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj” – Mark Twain



Bronnie Ware, australijska pielęgniarka pracująca z nieuleczalnie chorymi pacjentami w niemieckim hospicjum, pytała ich o to, czego najbardziej żałują. W obliczu śmierci u każdego z nich następowało przewartościowanie życia i tego, co naprawdę uznawali za ważne. Co przejawiało się najczęściej w ich odpowiedziach? Żal, że ktoś nie miał więcej odwagi, by żyć życiem prawdziwym dla siebie, i w zamian żył życiem, którego oczekiwali od niego inni. Także żal związany z brakiem odwagi do wyrażania uczuć. Wiele razy nie robimy czegoś, znajdując tysiące powodów – zawsze racjonalnych, ale nigdy dla nas samych prawdziwych – by nie realizować siebie. Co pomyślą inni? Co jeśli się nie uda? Co jeśli zrobię z siebie idiotę? Wybieramy więc bezpieczniejszą ścieżkę przeciętności i strefy komfortu, które nieubłaganie ograniczają z każdym rokiem nasz potencjał do wykorzystywania własnych talentów, aż w pewnej chwili jest za późno. Za późno, by wypowiedzieć słowa miłości dzieciom, którym nie poświęciło się wystarczająco dużo czasu. By przeprosić tych, których się skrzywdziło. By realizować swoje pasje. Odbyć podróż do wymarzonego kraju. Z tej perspektywy cytat z Marka Twaina ma niezwykłą moc.

7. „Twój czas jest ograniczony, a więc nie marnuj go na życie cudzym życiem. Nie daj się złapać w pułapkę przeżywania życia, będąc sterowanym przez innych. Nie pozwól, by zgiełk opinii innych zagłuszył twój wewnętrzny głos. I co najważniejsze, miej odwagę podążać za swoim sercem i intuicją. One jakimś cudem już wiedzą, kim tak naprawdę chcesz zostać. Wszystko inne ma wartość drugorzędną!” – Steve Jobs



Kreator, wizjoner, jedna z największych osobowości w historii ostatnich kilkudziesięciu lat mówi o… zaraz, intuicji? Podążaniu za swoim sercem? O tajemnej wiedzy dotyczącej tego, kim tak naprawdę chcesz zostać? Nie ma na to żadnych badań. Nie jest to naukowy model. Jest oczywistą oczywistością, którą… mało kto podąża. Kierując się racjonalizmem i społecznymi konwenansami, lękiem przed wygłaszaniem innego zdania niż większość podążająca w nieświadomym tłumie, podejmujemy wiele decyzji wbrew sobie, naszemu wewnętrznemu gut feeling („coś mi mówi, że…”), zagłuszamy uczucia i potem tego żałujemy. Za tymi słowami kryje się wartościowa strategia: zanim podejmiesz decyzję, skup się na swoim ciele i tym, co czujesz, myśląc o realizacji określonego celu. Radość czy spięcie? Entuzjazm czy niechęć? Co naprawdę czujesz Ty, jakie jest Twoje zdanie na ten temat, co uważasz niezależnie od poglądów innych? Takie myślenie pozwala tworzyć siebie jako osobowość inną niż wszystkie, dodając wartości światu poprzez swoją niepowtarzalność.

8. „Jedyną osobą, którą jest Ci przeznaczone się stać, jest ta którą zdecydujesz się być." – Ralph Waldo Emerson



Odpowiedzialność może iść w czterech kierunkach: siebie samego, drugiej strony relacji, sytuacji lub siły wyższej. W przypadku np. kłótni w małżeństwie można zatem wziąć winę na siebie i przyznać się do błędów komunikacyjnych, co pozwoli wyciągnąć z nich cenne lekcje. Można także obwinić drugą stronę, samemu nie zmieniając niczego, definiując się jako podmiot znajdujący się pod wpływem innych. Można uznać, że małżeństwa z takim stażem tak właśnie się kłócą, uznając tego typu zachowanie za normę powodowaną określonym czynnikiem zewnętrznym (pozamałżeńskim). Wreszcie można stwierdzić, że Bóg/los/karma/jakakolwiek inna siła wyższa tak chciała i stąd pojawił się problem. Reguła jest prosta: im ktoś skuteczniej porusza się po tych czterech polach odpowiedzialności, tym szybciej się uczy i pomaga innym. Kluczowa jest odpowiedzialność za samego siebie, pozwalająca na proaktywne dokonywanie zmian. Stąd już bardzo krótka droga do zrozumienia słów Emersona: jesteś kowalem swego losu, a jeśli uważasz, że tak nie jest, to w takim właśnie stopniu będziesz podlegał czynnikom zewnętrznym, które Cię kształtują. Narzekanie, obwinianie, marudzenie tylko pogarsza emocje i samo w sobie nie wnosi nic konstruktywnego do życia.

9. „Kiedy odpuszczę to kim jestem, stanę się tym, kim mogę być” – Laozi



Chiński legendarny filozof i autor Daodejing, jednej z najważniejszych ksiąg taoizmu, zarówno filozoficznego, jak i religijnego. Liczba cytatów z Laozi, które przeszły do historii myśli ludzkiej, jest przeogromna. „Trzeba działać, zanim coś zaistnieje” uczy proaktywności zamiast bycia podmiotem działania sił zewnętrznych; „Jeśli czujesz przygnębienie, to dlatego, że żyjesz w przeszłości. Jeśli czujesz niepokój, to dlatego, że żyjesz w przyszłości. Jeśli czujesz spokój, to dlatego, że żyjesz w teraźniejszości” tłumaczy ideę bycia tu i teraz; „Panowanie nad innymi to siła. Panowanie nad samym sobą to prawdziwa moc” zachęca do obserwacji własnego ego, o co najtrudniej. Z kolei wybrany cytat: „Kiedy odpuszczę to kim jestem, stanę się tym, kim mogę być” ma szczególną moc, bo wiąże się z koniecznością odstawania się i odpuszczania, zanim ktoś się kimś stanie lub osiągnie to, co planuje. Kobieta chciałaby poznać nowego mężczyznę, ale nie chce dla własnej wygody wyjść ze starego związku, co uniemożliwia jej poznanie tego kogoś. Inwestor traci coraz większe pieniądze ze względu na spadek akcji na giełdzie, ale szkoda mu tej straty, więc oszukuje się, że „na pewno się odbije”, i traci jeszcze więcej. Ktoś chce spróbować nową potrawę w innej restauracji, ale wiąże się to z ryzykiem, że nie będzie mu smakowało. Umiejętność odpuszczania temu, co się ma, i uwalania ze świata przedmiotów i osób jest równie ważna jak umiejętność osiągania nowego.

10. „Zmień swoje myśli, a zmienisz swój świat” – Norman Vincent Peale



Mózg podejmuje działania na bazie dwóch programów: instynktów bądź osobowości. Te pierwsze to reakcje zwierzęce, związane z wykonywaniem czynności potrzebnych do przeżycia: picie, jedzenie, spanie, oddychanie. Cała reszta sygnałów do działania pochodzi z myśli i gdyby nie przekonanie, że znajdziesz w tym tekście, drogi czytelniku, coś wartościowego, nie czytałbyś go teraz. Całe więc Twoje pozainstynktowne życie jest zarządzane zestawem przekonań – najczęściej nieuświadomionych strategii poznawczych, często pochodzących z dzieciństwa lub modelowanych kulturowo, które mózg bezwiednie realizuje. Zmiana swego myślenia, często nawykowego, odkrycie dysfunkcjonalnych przekonań i wprowadzenie lepszych strategii radzenia sobie z rzeczywistością są umiejętnościami, bez których świadome życie nie jest możliwe. Dlatego słowa Peale’a, będące kamieniem węgielnym psychologii poznawczej, tak wiele wnoszą.

Jeśli chcesz przeczytać więcej tekstów i nauk z zakresu praktycznej psychologii, polub profil autora: www.facebook.com/mateuszgrzesiak.
Trwa ładowanie komentarzy...